مؤلف مجهول

90

شرح قصيده برده ( فارسي )

اخلاق و محاسن اوصاف و شيم . يعنى اوصاف كمال حضرت رسالت را غايت و نهايت نيست ، اگر زبانهاى عرب و عجم را تا انقراض عالم به وصف و ثناى آن حضرت استعمال نمايند ، يكى از هزار بلكه يكى از صد هزاران هزار نگفته باشند . شعر : در وصف آن حبيب اگر من قصيده‌ها * گويم هزار بار ، ز صد يك نگفته‌ام [ بيت 91 ] 91 آيات حقّ من الرّحمن محدثة * قديمة صفة الموصوف بالقدم قرآن آيات حقى است از پروردگار بخشاينده ، و محدث است قرائت آن ، و قديم است وجود آن ، زيرا كه صفت آن كس است كه موصوف است بقدم . يعنى : يكى از آيات و معجزات آن حضرت آن بود كه آيات قرآن مجيد به او وارد شد از حضرت عزّت ، و محدث است قرائت و نزول آن ، و قديم است وجود و ثبوت آن ، زيرا كه قرآن صفت آن كس است كه به وصف قدم و از ليت موصوف است . و اصلى مقرّر و مبرهن است كه قديم محلّ حوادث نمىتواند بود ، پس صفتى كه قائم بدان قديم است البته قديم باشد . و اعتقاد غير ازين نبايد كرد . تعالى اللّه عمّا يقول الظالمون . « 46 »

--> ( 46 ) . آنچه دربارهء حدوث و قدم قرآن در اين بيت و شرح آن آمده مطابق با اعتقاد اكثر اهل سنت است ، چه ناظم قصيده و شارح آن هر دو بر آن مذهب بوده‌اند . عقيدهء شيعه در مورد قرآن اينست كه قرآن حادث است ، و در اين باره كتب كلام شيعه بحث كافى نموده‌اند . براى نمونه رجوع شود به تجريد العقائد خواجه نصير طوسى ( ترجمه و شرح مرحوم أبو الحسن شعرانى بر كشف المراد فى شرح تجريد الاعتقاد از علامه حلّى ، ص 401 و 310 ، تهران ، 1351 ش ) . همچنين مفسّران شيعه در تفسير آيهء « ما يأتيهم من ذكر من ربّهم محدث » ( آيهء 2 سورهء انبياء ) قرآن را حادث دانسته‌اند . براى نمونه رجوع شود به تبيان شيخ طوسى ج 7 ص 228 چاپ نجف ، 1381 ه ، و تفسير ابو الفتوح رازى ج 8 ص 4 و 327 ( آيهء 5 سورهء شعراء ) ، تهران ، 1385 ه ؛ و مجمع البيان طبرسى ج 7 ص 39 ، تهران ، 1374 ه ؛ و تفسير گازر ج 6 ص 105 . دو فرقه از اهل سنت يعنى معتزله و كراميه نيز معتقد به حدوث قرآنند .